Optymalizacja ewaluacji — wybór prac do slotów¶
Instrukcja dla osób, które w bibliotece albo w zespole ds. ewaluacji przygotowują zestaw prac do ewaluacji 2022–2025. Opisuje, jak BPP sam dobiera prace do slotów w każdej dyscyplinie tak, żeby suma punktów była jak największa, jak czytać wynik i co z nim zrobić dalej (eksport do Excela, odpięcie prac, które do ewaluacji nie wejdą).
Optymalizacja liczy całą uczelnię naraz: dla każdej dyscypliny raportowanej (liczba N co najmniej 12) wybiera prace tak, żeby:
- żaden autor nie przekroczył swojego limitu slotów — najwyżej 4 sloty, w tym najwyżej 2 sloty z monografii (przy niepełnym etacie albo dwóch dyscyplinach limit jest mniejszy — wynika z udziałów policzonych razem z liczbą N),
- dyscyplina zmieściła się w limicie 3N (kolumna „Liczba 3N - ostateczna” w module liczby N, po odjęciu sankcji),
- monografie za mniej niż 200 punktów („LOW-MONO”) stanowiły najwyżej 20% wybranych prac,
- sloty autorów spoza liczby N stanowiły najwyżej 20% wszystkich slotów.
Co to są punkty i sloty i skąd się biorą — zobacz Gdzie sprawdzić punkty i sloty i Obliczanie slotów.
Zanim zaczniesz¶
Uprawnienia. Potrzebujesz konta w grupie „wprowadzanie danych” — nadaje ją administrator BPP. Bez niej w menu ewaluacja nie ma pozycji optymalizacja ewaluacji, a wejście na stronę kończy się komunikatem „Brak uprawnień do wprowadzania danych.” Do przywracania stanu z listy snapshotów odpięć (zobacz Co zrobić z wynikiem) potrzebna jest dodatkowo grupa „raporty”.
Aktualne dane wejściowe. Optymalizacja korzysta z tego, co już jest w BPP, więc najpierw:
- zaimportuj dane z POL-on i policz liczbę N — opis: Import danych z POL-on i liczba N,
- przelicz metryki ewaluacyjne (menu ewaluacja → metryki ewaluacyjne) — bez nich strony autorów w wynikach nie są dostępne,
- upewnij się, że punkty prac są przeliczone (patrz „Przyciski są wyszarzone” niżej).
Konieczny działający system zadań w tle. Obliczenia wykonuje serwer w tle (tzw. kolejka zadań). Jeśli po kliknięciu nic się nie dzieje, a status stoi na „Oczekiwanie na rozpoczęcie przetwarzania”, zgłoś to administratorowi.
Uruchomienie optymalizacji¶
-
W górnym menu wybierz ewaluacja → optymalizacja ewaluacji.
-
Na górze strony sprawdź ramkę z liczbą N. Zielona „Gotowe do optymalizacji” podaje, ile dyscyplin jest raportowanych — tylko one będą liczone. Czerwona „Brak danych liczby N!” oznacza, że najpierw trzeba policzyć liczbę N.
-
W ramce „Konfiguracja solvera” zostaw domyślny tryb „Dwufazowy” (najpierw najlepsze prace dla każdego autora, potem dopasowanie do limitów dyscypliny). Tryb „Jednofazowy” uwzględnia wszystkie ograniczenia od razu — bywa wolniejszy, przydaje się do porównania.
-
Kliknij „Policz cala ewaluacje” i potwierdź pytanie „Czy na pewno chcesz uruchomic optymalizacje dla WSZYSTKICH dyscyplin raportowanych…?”.
Poprzednie wyniki znikają
Każde uruchomienie kasuje wcześniejsze wyniki optymalizacji tej uczelni. Jeśli chcesz zachować poprzedni stan, najpierw pobierz pliki Excel (zobacz Co zrobić z wynikiem).
-
Otworzy się strona „Status przeliczania ewaluacji”, która odświeża się co 3 sekundy i pokazuje postęp dla każdej dyscypliny. Możesz ją zamknąć — obliczenia trwają dalej, a na stronie głównej zamiast przycisku startu pojawi się „Zobacz status ewaluacji”.
Ile to trwa? Dyscypliny liczą się równolegle; całość zajmuje zwykle od kilku do kilkunastu minut. Jedna dyscyplina może liczyć się najdłużej 10 minut — potem jest przerywana (patrz „Co może pójść nie tak”). „Anuluj zadanie” przerywa obliczenia; niedokończone dyscypliny dostaną status „Błąd” z opisem „Anulowane przez użytkownika”.
Po zakończeniu BPP sam wraca na stronę główną z komunikatem „Przeliczanie ewaluacji zakończone pomyślnie! Przeliczono … dyscyplin.”
Jak czytać wynik¶
-
Tabela „Ostatnie kalkulacje” ma po jednym wierszu na dyscyplinę, a na dole wiersz RAZEM.
- 3N ost. — limit slotów dyscypliny (3 × liczba N minus sankcje),
- Status — „Zakończono” i znaczek „opt”, gdy znaleziono najlepszy możliwy wynik; żółty wykrzyknik oznacza wynik poprawny (wszystkie limity spełnione), ale być może nie najlepszy,
- Punkty, Publikacje, Sloty — suma punktów, liczba prac i suma slotów wybranych do ewaluacji,
- Sloty % — jaka część limitu 3N jest wypełniona,
- LOW-MONO % i Sloty poza N % — udział tanich monografii i autorów spoza liczby N (każdy najwyżej 20%),
- Przypięte / Odpięte — ile powiązań autor–praca z lat 2022–2025 w tej dyscyplinie liczy się do slotów, a ile jest odpiętych.
Przycisk „Zobacz szczegóły” otwiera wynik jednej dyscypliny. Wszystkie dotychczasowe obliczenia widać pod przyciskiem „Wszystkie kalkulacje”, a zestawienie dyscyplin obok siebie — pod „Porownanie dyscyplin”.
-
Strona „Wyniki optymalizacji” dyscypliny pokazuje na górze sumę punktów, slotów, liczbę prac i udział LOW-MONO, potem wykresy „Analiza liczby N” (ile punktów i slotów wnoszą autorzy w liczbie N, a ile spoza niej). Niżej jest tabela „Wyniki autorów”:
- Rodzaj — rodzaj autora (zielony znaczek = osoba w liczbie N),
- Sloty (ogółem) — ile slotów autora wykorzystano / jaki jest jego limit (zwykle 4),
- Sloty (mono) — to samo dla monografii (limit zwykle 2),
- Limit — pasek wykorzystania limitu slotów,
- XLS — prace autora w układzie zgodnym z SEDN; „Pobierz archiwum ZIP (wszystkie XLS)” — to samo dla wszystkich autorów dyscypliny w jednym pliku.
Autor z niskim wykorzystaniem limitu ma po prostu za mało punktowanych prac w tej dyscyplinie — optymalizacja nie „dosypie” mu slotów.
-
Kliknij nazwisko autora, żeby zobaczyć „Prace autora”:
- Prace nazbierane — prace z metryki ewaluacyjnej autora, z punktami przypadającymi na autora (PKDaut) i slotem,
- Prace nienazbierane — pozostałe prace autora w tej dyscyplinie,
- Prace z odpietymi dyscyplinami — prace, w których dyscyplina tego autora jest odpięta i nie liczy się do slotów.
Dwa różne wybory prac
Ta strona pokazuje najlepszy zestaw dla samego autora (jego metrykę ewaluacyjną), a nie to, co wybrała optymalizacja całej dyscypliny. Ten drugi wybór bywa skromniejszy, bo musi spełnić limity dyscypliny (np. 20% tanich monografii) — widać go w kolumnach Punkty i Sloty (ogółem) w tabeli „Wyniki autorów” i w pliku XLS z tej tabeli. Gdy liczby się różnią, wiążący dla ewaluacji jest wynik optymalizacji dyscypliny.
Każdą listę można pobrać przyciskiem XLS przy nagłówku. Autor z dwiema dyscyplinami ma u góry przycisk „Przejdz do dyscypliny: …”. Nazwisko w tabeli jest linkiem tylko wtedy, gdy autor ma policzoną metrykę ewaluacyjną w tej dyscyplinie.
Co zrobić z wynikiem¶
-
Eksport do Excela. Na stronie głównej, pod przyciskami, są:
- „Pobierz wszystkie XLS (ZIP)” — pliki XLS wszystkich autorów ze wszystkich dyscyplin (archiwum przygotowuje się po zakończeniu „Policz cala ewaluacje”),
- „Raport SEDN #1” — jeden wiersz na autora i pracę: identyfikator PBN pracy, tytuł, rodzaj, rok, imię i nazwisko, wartość udziału (slot), punkty do ewaluacji, punkty całkowite i kolumna „WSKAZANE PRZEZ ALGORYTM” (czy praca weszła do ewaluacji),
- „Raport SEDN #2” — jeden wiersz na pracę: kto ją oświadczył, punktacja źródła, punktacja ogółem i punktacja udziałów wybranych do ewaluacji.
Pliki służą do porównania z SEDN i do pracy z kierownikami dyscyplin. BPP niczego nie wysyła do SEDN — wybór prac w SEDN robi się tam.
-
Odpięcie prac, które nie weszły do ewaluacji — przycisk „Optymalizuj, odpinajac sloty”. Po potwierdzeniu BPP:
- sprawdza, czy każda dyscyplina raportowana ma policzoną optymalizację,
- zapisuje snapshot (kopię) obecnego stanu przypięć,
- odpina dyscyplinę w powiązaniach autor–praca z lat 2022–2025, które nie zostały wybrane do ewaluacji (zostawia prace wybrane oraz te, w których autor ma pełny slot),
- przelicza punktację i jeszcze raz liczy optymalizację wszystkich dyscyplin.
Po co? Odpięty autor przestaje „zabierać” udział w pracy wieloautorskiej, więc współautorom z tej samej dyscypliny rośnie slot i punkty. Cały proces trwa zwykle 20–30 minut; strona „Optymalizacja z odpinaniem slotów” pokazuje bieżący etap (walidacja, snapshot, odpinanie, przeliczanie punktacji, optymalizacja).
Po zakończeniu BPP wraca na stronę główną z komunikatem „Optymalizacja z odpinaniem zakończona pomyślnie! Odpiętych publikacji: …”, a kolumna Odpięte w tabeli pokazuje, ile powiązań odpięto w każdej dyscyplinie.
Porównaj wynik przed i po. Sprawdź w wierszu RAZEM sumę punktów i slotów (przed odpinaniem zapisuje ją też adnotacja snapshotu, punkt 3). Jeśli po odpinaniu punktów jest mniej, przywróć snapshot i zgłoś to administratorowi — odpinanie ocenia prace według metryk autorów, a nie według wyniku optymalizacji, więc może odpiąć pracę, którą optymalizacja wybrała.
To zmienia dane w bazie
Odpięcie widać od razu w rekordach prac i w raportach slotów. Rób to, gdy dane wejściowe (liczba N, dyscypliny, punkty) są już ostateczne.
-
Powrót do stanu sprzed odpięcia. Menu ewaluacja → snapshoty odpięć (albo przycisk „Snapshoty odpięć”). Snapshot zrobiony przez odpinanie ma adnotację „Snapshot przed optymalizacją z odpinaniem. Suma punktów: …”. Kliknij go i potwierdź „Tak, zaaplikuj snapshot” — pojawi się komunikat „Zaaplikowano snapshot odpięć nr …”. Uwaga: snapshot nadpisuje wszystkie ręczne przypięcia i odpięcia zrobione po jego utworzeniu. Przycisk „Resetuj przypięcia” w tabeli wyników działa inaczej — przypina z powrotem wszystkie prace z lat 2022–2025 w danej dyscyplinie (albo we wszystkich, w wierszu RAZEM), także te odpięte ręcznie.
Ręczna poprawka jednej pracy¶
Gdy wiesz, że w konkretnej pracy dyscyplinę autora trzeba odpiąć, przypiąć albo zamienić na drugą dyscyplinę autora, nie musisz liczyć całej uczelni.
-
Otwórz stronę pracy i w ramce „Punkty i sloty autorów” kliknij „Optymalizuj” (przycisk widzą tylko osoby z grupy „wprowadzanie danych”).
-
Strona „Optymalizacja publikacji” pokazuje punkty pracy, łączną liczbę przypiętych slotów i — dla każdego autora z dyscypliną — jego punkty i sloty z tej pracy, metryki (punkty łącznie, średnia za slot, sloty nazbierane, wykorzystanie slotów) oraz znaczniki „Przypieta” i „Udział wybrany do ewaluacji” / „Udział niewybrany” (czy praca weszła do prac nazbieranych autora).
-
„Odepnij dyscypline” / „Przypnij dyscypline” zmienia przypięcie od razu i przelicza punktację tej pracy oraz metryki autorów. Dla odpiętego autora BPP pokazuje wartości orientacyjne („Dyscyplina odpieta
- wartosci orientacyjne”) — ile by dostał po ponownym przypięciu. Jeśli autor ma w danym roku drugą dyscyplinę, pojawia się też przycisk „Zmien dyscypline na: …”.
Po kilku takich poprawkach uruchom „Policz cala ewaluacje” jeszcze raz, żeby wyniki na stronie optymalizacji były aktualne.
Narzędzia dodatkowe¶
Na stronie głównej są też narzędzia do analiz przed ostatecznym wyborem:
- „Przegladarka ewaluacji” — wszystkie prace dyscyplin raportowanych z możliwością przypinania i odpinania na jednej liście,
- „Optymalizuj przed” — wyszukuje prace wieloautorskie, w których odpięcie jednego autora zwiększy wynik współautorów,
- „Zamiany dyscyplin” — prace, w których zamiana dyscypliny autora (główna ↔ druga dyscyplina) da więcej punktów,
- „Analiza capacity” — propozycje odpięć według wolnego miejsca w limitach autorów,
- „Dwudyscyplinowcy” — autorzy z dwiema dyscyplinami,
- „Weryfikacja bazy danych” — prace z autorami o slocie poniżej 0,1; przycisk jest czerwony, gdy takie prace są — popraw je przed optymalizacją.
Co może pójść nie tak¶
Przyciski są wyszarzone, a po kliknięciu pojawia się „Czekamy na przeliczenie punktów. Obecnie jest … rekordów do przeliczenia.” — BPP jeszcze przelicza punkty po zmianach w pracach. Pasek postępu pod przyciskami pokazuje, ile zostało; przyciski odblokują się same. Ten sam powód ma komunikat „Przed optymalizacją poczekaj na przeliczenie punktów. Obecnie jest … rekordów do przeliczenia.”
„Brak danych liczby N dla uczelni! Przed optymalizacją musisz najpierw policzyć liczbę N.” (na stronie: „Brak danych liczby N!”) — policz liczbę N: Import danych z POL-on i liczba N.
„Znaleziono … dyscyplin z danymi liczby N, ale żadna nie ma liczby N >= 12 (nie są raportowane). Optymalizacja nie przetworzy żadnych dyscyplin.” — żadna dyscyplina nie jest raportowana. Sprawdź import z POL-on (etaty, procenty dyscyplin) i przelicz liczbę N.
„Brak wykonanych optymalizacji. Uruchom polecenie python src/manage.py solve_evaluation …” — to tylko informacja, że jeszcze nic nie policzono. Polecenie jest dla administratora; Ty kliknij „Policz cala ewaluacje”.
„Zadanie optymalizacji już działa. Przekierowuję do statusu.” — ktoś (może Ty w innej karcie) już uruchomił obliczenia. Poczekaj na koniec.
Dyscyplina ma status „Błąd”. Najczęściej: „Przekroczono limit czasu obliczeń (10 minut). Spróbuj ponownie lub sprawdź logi systemu.” — duża dyscyplina nie zmieściła się w czasie. Uruchom obliczenia jeszcze raz w spokojniejszej porze; jeśli się powtarza, zgłoś to administratorowi. Szczegóły innych błędów (przycisk „Szczegóły” na stronie statusu) widzi tylko administrator — przekaż mu nazwę dyscypliny i godzinę.
„Dyscyplina … nie ma wykonanej optymalizacji. Najpierw uruchom 'Policz całą ewaluację'.” — przy „Optymalizuj, odpinajac sloty”: najpierw musi być policzona każda dyscyplina raportowana (bez błędów).
„Brak dyscyplin raportowanych (liczba N >= 12). Najpierw uruchom optymalizację dla dyscyplin.” — jak wyżej, brak liczby N albo żadna dyscyplina nie ma N ≥ 12.
„Plik ZIP nie został jeszcze wygenerowany. Uruchom 'Policz całą ewaluację'.” — archiwum wszystkich XLS powstaje tylko na końcu „Policz cala ewaluacje” uruchomionego z przycisku.
„Brak ukończonych optymalizacji do eksportu” (raporty SEDN) albo „Brak prac do eksportu dla tego autora” — nie ma jeszcze wyników albo autor nie ma wybranych prac.
Na stronie „Optymalizacja publikacji”: „Nieaktualne dane metryk” / „Metryka autora nie istnieje” — przebuduj metryki ewaluacyjne (menu ewaluacja → metryki ewaluacyjne). Przy „Metryka autora nie istnieje” bywa też link „Uzupelnij procent dyscypliny i wymiar etatu” — brakuje danych z POL-on dla tego autora.
Wynik różni się od tego, co pokazuje SEDN. Optymalizacja w BPP jest narzędziem planowania. Różnice biorą się zwykle z innej liczby N (zobacz Liczba N w BPP a SEDN), z punktów lub dyscyplin prac, które różnią się między BPP a PBN, albo z oświadczeń złożonych inaczej niż przypięcia w BPP.
Zobacz też¶
- Gdzie sprawdzić punkty i sloty — punkty, PKDaut i sloty na stronie pracy i autora
- Obliczanie slotów — rodzaje autorów i progi algorytmu
- Import danych z POL-on i liczba N — dane, od których zależą limity











